« . . . وقتى شعاع السلطنه ، از فرنگستان مراجعت فرمود ، اسباب درسى فراهم آوردند ؛ يعنى حكمت نزد بنده بخواند . مدت دو سال ، در خدمت ايشان بودم . . . « 1 » » و در جايى ديگر مىنويسد : « . . . كدخداى محل ، به محصلين غلاظ و شداد اشارتى كرد كه فلانى - فرصت - معلم علم معقول شعاع السلطنه - پسر شاه - است . فردا مسؤول خواهيد بود . . . « 2 » » از ديگر شاگردان فرصت ، شاهزاده نجف قلى ميرزا ( آقا سردار ) - نوهء عباس ميرزا ، فرزند فتح على شاه - است كه خود در مقدمهء درهء نجفى مىنويسد : « . . . در سنهء 1327 هجرى كه از سنين عمرم 26 سال مىگذشت ، به سمت معاونت ادارهء ماليهء فارس مأمور شده و مايل بر مطالعهء دواوين شعريه و ادبيه مىبودم . چندى به خدمت عالم يگانه و حكيم فرزانه ، آقاى ميرزا محمد نصير فرصت الدوله شيرازى ، رئيس معارف فارس . . . به تحصيل علم منطق و عروض و قافيه و بديع مشغول مىبودم . . . « 3 » » فرصت در آثار عجم ، به برخى ديگر از شاگردان خود اشاره دارد و از درسهايى كه به آنان داده است ، سخن مىگويد : « ميرزا خليل . . . پاره‌اى از مقدمات را ، قديم ، نزد فقير ديده و « پروين » تخلص گرفته است « 4 » . »

--> ( 1 ) . همانجا ، ص 134 . ( 2 ) . همانجا ، ص 138 . ( 3 ) . نجف قلى ميرزا ( آقا سردار ) ، درهء نجفى ، 1333 ، مطبعهء مظفرى ، بمبئى ، ص 4 . ( 4 ) . آثار عجم ، ص 539